2022/12/07. Лхагва гараг Дугаар: #2484

ЭМЧИЙН ӨРӨӨ

Хүүхдийг уйлахаас төвөгшөөлгүй шүдийг нь 6 нас хүртэл гардаж угаа

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 08 сарын 15

Хүүхдийн шүд, амны хөндийн өвчин түүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх, анхаарах зүйлс нь юу болох талаар ЭМЯ-ны дэргэдэх Нүүр ам судлалын салбар зөвлөлийн гишүүн Б.Өнөрбилэг дараах зөвлөгөөг өглөө. 

Хүүхдийн сүүн шүд эрүүл байх нь хамгийн чухал

Хүүхдүүдийн дунд шүд цоорох өвчний тархалт сүүлийн 15 жилийн хугацаанд огт буураагүй.  Шүд цоорлын эрчмийн судалгаагаар, нэг хүүхдийн аманд хэдэн шүд цоорч байна гээд үзэхэд 1989-2007 оны байдлаар 3.6-4.8 эрчмийн үзүүлэлт байсан бол одоо 7-8 болж нэмэгдсэн байна. Нийт хүүхдүүдийн дунд шүд цоорлын эрчмийн үзүүлэлт 4.2-оос буурахгүй байна. 

Сүүн шүдийг эцэг эхчүүд тоохгүй орхих хандлагатай байдаг. Сүүн шүдний доод талд байнгын шүд/ясан шүд/ байрлаж байгаа. Байнгын шүднээс илүүтэй анхаарч, цоорохоос нь өмнө урьдчилан сэргийлж, цоорсон бол богино хугацаанд үзүүлж эмчлэх ёстой юм. 

Хүүхдийн 6-8 насанд эхний ясан шүд солигдож эхлээд 14-15 насанд сүүлийн 2-р их араа шүдэлдэг. Цаашлаад 16 наснаас шүдний ёзоорын хэсэг хэлбэржиж дуусдаг. 20-25 насанд хүний эрүү нүүрний яс бүрэн хэлбэржээд зогсдог буюу цаашид ямар нэгэн хөдөлгөөн өөрчлөлт гардаггүй.

Эцэг эхчүүдийн хамгийн их анхаарах ёстой шүд нь 6-р шүд гэж ярьдаг их араа шүд. Их араа шүд хүүхдийн 6 настайд анх ургадаг бөгөөд солигддоггүй. Тиймээс маш сайн эрүүл байлгаж анхаарах ёстой. 6-8 настайд хүүхэд дор хаяж 24 шүдтэй болсон байх ёстой. Тоогоор нь хянаж болно. 

Шүд цоорол 

Шүд цоорлын өвчин нь биеэ даасан өвчлөл. Маш олон хүндрэл өгдөг.  Шүд цоорлын өвчлөл нэмэгдэх болсон гол шалтгаан, хүчин зүйл нь нийт хүн амын хооллолтын бүтэц өөрчлөгдсөн явдал. Өнөө үед чихэрлэг хоол хүнс далай шиг их болсон. Хүүхэд, томчуудгүй бүгд тогтмол идэж байна. Нэгэнт шүдний дайсан болсон хоол хүнс хэрэглэж байгаа бол хүүхдийн шүдийг угааж арчилж, тогтмол үзүүлж байх нь маш чухал. Мэдээж бага насны хүүхдийн шүдийг угаах нь хүндрэлтэй. Гэхдээ хүүхдийн шүдийг гардаж угааж байж л үр дүнд хүрнэ. Хүүхдийг 8 нас хүртэл нь битгий өөрөөр нь угаалга. Угаасаа бүрэн сайн угааж чадахгүй. Томчууд хүртэл хойд 7,8-р араагаа дутуу угаагаад байдаг шүү дээ. 

Хүүхдийнхээ сүүн шүдийг сайн арчилж чадвал байнгын шүд зөв ургаж эрүүл байна гэсэн үг аж. Хүүхдийнхээ шүдийг яаж угааж хэвшүүлэх вэ?

Хүүхдийн шүдийг угааж арчлахад эцэг эх, асран хамгаалагчдаас мэдээж тэвчээр шаардана. Миний хувьд хүүхдийнхээ шүдийг цоолоогүй, эрүүл байлгасан сайн арга гэвэл орой бүр унтахаас нь өмнө угааж хэвшсэн явдал. Яг өвөр дээрээ хэвтүүлж байгаад угаадаг. Япон ээжийн арга байдаг даа. Ингээд 6 нас хүртэл нь өөрөө гардаж угааж өгдөг байсан. Тиймээс цоороогүй. Хүүхдийг уйлахаас нь төвөгшөөдөггүй байх хэрэгтэй. Сэтгэл зүйн бэлтгэлтэй бай. 3 сарын дараа гэхэд аманд нь сойз хүргэхэд шууд амаа ангайгаад сурчихдаг.

Хооллолтын тухайд юуг анхаарах вэ?

Дандаа зажлуургүй бүтэцтэй, хагас боловсруулсан, хуурсан нялцгай хоол өгөх нь шүдэнд хамгийн муу. Шүдний өвчлөлийн нэг том шалтгаан нь хатуу зүйл идэхгүй байгаатай холбоотой гэж хэлж болно. Сайн зажлах тусам зажлуурын булчин хөгждөг. Зажлуурын булчин өөрөө ясаа тэжээдэг, ясны өсөлт хөгжилтийг тодорхойлдог чухал үүрэгтэй. Булчин сайн ажлах тусам дагаад яс сайжирдаг. Тиймээс цагаан идээ давамгайлсан, уураг, мах, зажлууртай хатуулаг хүнсний бүтэцтэй уламжлалт хоол хүнсээ түлхүү хэрэглэх хэрэгтэй. 

Шүд цоорлын хүндрэл, сөрөг нөлөө

Хүмүүс шүд цоорчихсон тэгж байгаад нэг үзүүлж янзлуулна даа гээд л яваад байдаг. Нөгөөх нь хүндрээд хамнаас нь эвгүй үнэр гартал нь яваад л байдаг. Гэтэл амь насанд аюултай төрөл бүрийн ясны болон хальсны үрэвсэл үүснэ. Би айлгах гэж хэлж байгаа юм биш. Монголд жилд 3-4 хүн шүдний гаралтай голтын үрэвслээс болж нас барж байна. Хэдэн сар жилээр хүндрүүлээд явчихсан.  Уг нь бол урьдчилан сэргийлэх бүрэн боломжтой.

Шүд цоорлоос шалтгаалж бусад эрхтэнд үүсэх өвчлөл 

  • Шууд нөлөөлөл нь, амнаас эвгүй үнэр гарах, хооллолж чадахгүй болох, гоо сайхан алдагдах, буйл үрэвсэх гэх мэт.
  • Шууд бус нөлөөлөл нь, зүрхний шигдээсийн том шалтгаан болж байна. Бөөр, уушги, тархинд мөн нөлөөлдөг. Хамгийн их яригддаг асуудал бол гүйлсэн булчирхайн архаг үрэвсэл. Үрэвссэн буйл, тулгуур эдийн өвчлөл болно.

Шүд амны хөндийн тулгуур эд, салстын өвчний үндсэн шалтгаан нь ерөнхий бие махбодын суурь өвчлөлөөс шалтгаалдаг. Шүд нь бие махбоддоо нөлөөлж эргээд бие махбодын бусад өвчлөл шүдэндээ нөлөөлдөг.

ЭМЯ - Нэгдүгээрт Эрүүл мэнд

Хуваалцах



Тод тусгал

Бригадын генерал Г.Болор: Улс үндэстэн нэг зорилго, нэгдсэн ойлголттой, нэгдмэл цул байж чадвал хөгждөг

Монгол улсын анхны эмэгтэй бригадын генерал Г. Болор "Тод тусгал" ярилцлагын урилгыг хүлээн авав. Нэр төр, хөдөлмөр зүтгэлийн хүндэт эзэнтэй хувь хүний зорилго, улс орны энх тайван, батлан хамгаалах үүрэг хийгээд шаардлагын талаар ярилцлаа. Дэлхийд данстай монгол эмэгтэйн ур ухаан, эрдэм чадвар, холч харааг нэг ярилцлага бүрэн илэрхийлэхгүй ч "эх оронч" байх явдал нь чухам юу вэ гэдгийг товчхон танд ойлгуулах буй заа. Түүний боловсролын түүхийг энд бичих нь хэт уртдах ба Бригадын генерал хэргэм олгож монгол төр түүнийг батламжилсан билээ ...

— Б.Батцэцэг   2022 оны 11 сарын 15

Холбоотой

Хүний гавьяат эмч Б.Төмөрбаатар: Бөөрний үрэвслийг эрт үед нь эмчлэхгүй бол даамжирсаар бөөрний дутагдалд хүргэдэг

"Эмчийн өрөө" ярилцлагын булангаар эрхтэн шилжүүлэн суулгалт болон бөөрний дутагдал, түүний эмчилгээ, мэс заслын арга, анхаарах зүйлсийн талаар Монгол улсын  төрийн шагналт, хүний гавьяат эмч, Клиникийн профессор, “Мөнгөн... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 10 сарын 28

Л.Хануй: Цээжээр гашуун оргиж удаан явах нь улаан хоолойн хавдар үүсэх нэг шалтгаан

Хүн амын дунд зонхилон тохиолддог тэргүүлэх таван хорт хавдрын нэг болох улаан хоолойн хорт хавдрын шалтгаан, урьдал өвчин, оношилгоо, эмчилгээний талаар Улсын Хоёрдугаар Төв Эмнэлгийн Ерөнхий мэс заслын эмч, хавдар судлаач Л.Хануйтай... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 10 сарын 24

Санал болгох

Өрөө бүр дотроо ариун цэврийн өрөө, гал тогоотой шинээр баригдах оюутны дотуур байрыг танилцуулав

Шинэ шийдэл бүхий оюутны дотуур байрын нэг өрөөний төлөвлөлт бүхий загварын байрыг танилцуулав. Өнөөдрийн байдлаар их, дээд сургуулийн 71 оюутны байранд 4772 оюутан амьдардаг. Тодруулбал нийт оюутны 5 хувь нь дотуур байранд амьдарч байна. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 12 сарын 05

Автобусыг 1-р эгнээгээр саадгүй зорчуулахаар 500 гаруй алба хаагчдыг нэмэлтээр ажиллуулж эхэллээ

Нийслэл хотын замын хөдөлгөөний ачаалал нэмэгдэж түгжрэл саатал олон цагаар үргэлжилж буйтай холбогдуулан Энхтайваны өргөн чөлөөнд Офицеруудын ордны аюулгүйн тойргоос 5 шарын автобусны буудал хүртэлх авто замын зорчих хэсгийн нэгдүгээр эгнээ буюу... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 12 сарын 05