2022/12/07. Лхагва гараг Дугаар: #2484

СЭТГЭЛИЙН ДАРХЛАА

Р.Энхтүвшин: Сэтгэцийн хямралд орсон хүн ертөнцийг хар бараанаар харж, аливаа зүйлд сөрөг үнэлэлт дүгнэлт өгдөг

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 09 сарын 13

Монголчуудын сэтгэцийн эрүүл мэндийн өнөөгийн нөхцөл байдал болон Сэтгэцийн эрүүл мэндийн чуулганаас хүлээж буй үр дүнгийн талаар тодруулав.

Монголын сэтгэцийн эрүүл мэндийн нийгэмлэгийн УЗ-ийн гишүүн, АШУҮИС-ийн багш Р.Энхтүвшин:

Монголчуудын сэтгэцийн эрүүл мэндийн нөхцөл байдал нь нийгмийн эрүүл мэндийн хамгийн чухал асуудлуудын нэг болоод байна. Цар тахлын нөхцөл байдал хүмүүст шууд л гэнэт бөөр өвдөж, гэнэт гар нь хугарч нөлөөлдөггүй. Гэхдээ бүх хүний сэтгэл зүй хямардаг. Бид маш хүчтэй давлагаан дунд амьдарч байна. Ялангуяа сэтгэл түгшил, сэтгэл гутрал, нойрны хямрал, архаг ядаргаа, танин мэдэхүйн чадвар буурах гэх мэт түгээмэл тохиолддог сэтгэл зүйн шинж тэмгүүд, асуудлууд гаарсан. Үлдэц, нөлөө нь одоо хүртэл байсаар л байна. Тиймээс тусламж үйлчилгээгээ сайжруулах шаардлагатай.

Хамгийн гол зүйл нь урьдчилан сэргийлэх. Өвчилсөн хүмүүстэйгээ ажлаад үр дүнд төдийлөн хүрэхгүй. 

Өнөөдрийн чуулганы үр дүн бол яаж урьдчилан сэргийлэлтийг зөв зохистой арга хэмжээгээр авах вэ гэдэг талаар нэгдсэн байр суурьд хүрэх явдал.

Бид маш олон системээр хийх ёстой. Энэ бол зөвхөн сэтгэцийн эрүүл мэндийн салбарын асуудал биш. Хамгийн наад зах нь боловсролын системд анхаарах. Бага ангийн хүүхэд яаж стрессээ тайлдаг вэ, ийм сургалт нь байна уу. Дунд ангийн хүүхэд ямар хэмжээнд сурах хэрэгтэй, ахлах ангид нь ямар арга хэмжээ авах вэ. Байхгүй. Амьдралд хэрэгцээтэй хичээлүүд ордог уу. Үүнээс л эхлэх хэрэгтэй. Хүүхдүүд гэртээ биш юмаа гэхэд сургууль дээрээсээ мэдрэмжээ илэрхийлж сурмаар байна. Гомдож байгаагаа ойлгохгүй уураар илэрхийлээд байна. Үүнийгээ илэрхийлж сургах хэрэгтэй. Зөвхөн залуучуудаа хамгаалах биш ирээдүйгээ хамгаалах тухай бодлого чиглэх хэрэгтэй. 

Хүн амын ихэнх хувь нь сэтгэцийн  хямралд орсон байна. Сэтгэл хөдлөлийн өөрчлөлтөд орсон хүмүүс ертөнцийг яаж хардаг вэ. Сэтгэл гутралтай хүн саарлаар, сэтгэл түгшилтэй хүмүүс зэсэн байдлаар хардаг бол нойргүйдэлтэй хүн тухайн нөхцөл байдлыг тод томруунаар харж чадахгүй. 

Тэгэхээр ийм байдлаар аливаа зүйлд үнэлэлт дүгнэлт өгнө гэсэн үг. Нийгмээрээ ийм нөлөөнд автчихаад байхад сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдалдаа анхаарал тавихгүй байна.

Тиймээс ч салбар дундын хамтын ажиллагаа шаардлагатай. Бас нэг асуудал нь төсөв, хөрөнгө оруулалт. Ядуу буурай, дунд орлоготой орнууд л эрүүл мэндийнхээ санхүүжилтээс сэтгэцийн эрүүл мэндийн салбартаа 1-2 хувийг зарцуулдаг. Маш бага. Өндөр хөгжилтэй, хөгжингүй орнууд илүү өндөр хувийг зарцуулж байна. Сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудал илүү чухлаар тавигддаг. 

Ядаж л бид суурь хэрэгцээнээсээ эхлэх хэрэгтэй. Энэ салбарт эрс шинэчлэл хиймээр байна. Зөвхөн СЭМҮТ-ийн ч юм уу, хэсэг бүлэг хүмүүс хийх зүйл биш. Бүх сэтгэл зүйч нар, бусад салбарынхан шат шатандаа хамтардаг байхаас л эхэлнэ.

Энэ чуулганаар хамтын ажиллагаа чухал гэдгийг нийтээрээ ойлгох, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ рүү бүрэн төвлөрсөн үйл ажиллагаа руу чиглэх байх гэж найдаж байна. Эцсийн үр дүн бол санхүүжилтээ нэмэгдүүлэх. Тэгж байж бодлогын арга хэмжээ рүүгээ орж чадна.


Хуваалцах



Тод тусгал

Бригадын генерал Г.Болор: Улс үндэстэн нэг зорилго, нэгдсэн ойлголттой, нэгдмэл цул байж чадвал хөгждөг

Монгол улсын анхны эмэгтэй бригадын генерал Г. Болор "Тод тусгал" ярилцлагын урилгыг хүлээн авав. Нэр төр, хөдөлмөр зүтгэлийн хүндэт эзэнтэй хувь хүний зорилго, улс орны энх тайван, батлан хамгаалах үүрэг хийгээд шаардлагын талаар ярилцлаа. Дэлхийд данстай монгол эмэгтэйн ур ухаан, эрдэм чадвар, холч харааг нэг ярилцлага бүрэн илэрхийлэхгүй ч "эх оронч" байх явдал нь чухам юу вэ гэдгийг товчхон танд ойлгуулах буй заа. Түүний боловсролын түүхийг энд бичих нь хэт уртдах ба Бригадын генерал хэргэм олгож монгол төр түүнийг батламжилсан билээ ...

— Б.Батцэцэг   2022 оны 11 сарын 15

Холбоотой

Д.Эрдэнэбаатар: Монгол эрчүүдийн өнөөг хүртэл уламжлагдсан чанар нь шөрмөслөг, тэсвэр тэвчээртэй, хатуужилтай байдал

Монгол эрэгтэй хүн гэж хэн бэ, сэтгэл зүйн онцлог, эмэгтэйчүүдээс ялгарах шинж чанар нь юу болох талаар “Ариусахуйн ертөнц” сэтгэл заслын эмнэлгийн захирал, Сэтгэл засалч эмч Д.Эрдэнэбаатартай ярилцлаа. Эрэгтэйчүүдийн сэтгэл зүйн... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 11 сарын 04

Нойр муутай олон хоног, сар явснаас даралт ихсэх, ходоодны шарх үүсэх эрсдэл нэмэгддэг

Дэлхийн нийт хүн амын 17 хувь нь нойрны асуудалтай байсан. Харин цар тахал, хөл хорио зэрэг нөхцөл байдлын улмаас сүүлийн 2-3 жилийн хугацаанд нойрны асуудалтай хүмүүсийн хувь 38 болж өсчээ. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 11 сарын 03

Санал болгох

Өрөө бүр дотроо ариун цэврийн өрөө, гал тогоотой шинээр баригдах оюутны дотуур байрыг танилцуулав

Шинэ шийдэл бүхий оюутны дотуур байрын нэг өрөөний төлөвлөлт бүхий загварын байрыг танилцуулав. Өнөөдрийн байдлаар их, дээд сургуулийн 71 оюутны байранд 4772 оюутан амьдардаг. Тодруулбал нийт оюутны 5 хувь нь дотуур байранд амьдарч байна. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 12 сарын 05

Автобусыг 1-р эгнээгээр саадгүй зорчуулахаар 500 гаруй алба хаагчдыг нэмэлтээр ажиллуулж эхэллээ

Нийслэл хотын замын хөдөлгөөний ачаалал нэмэгдэж түгжрэл саатал олон цагаар үргэлжилж буйтай холбогдуулан Энхтайваны өргөн чөлөөнд Офицеруудын ордны аюулгүйн тойргоос 5 шарын автобусны буудал хүртэлх авто замын зорчих хэсгийн нэгдүгээр эгнээ буюу... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 12 сарын 05