2024/06/23. Ням гараг Дугаар: #3048

СЭТГЭЛИЙН ДАРХЛАА

Сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлалыг эцэслэн батлав

— Ч.Баяржаргал   2023 оны 08 сарын 08

Шүүх шинжилгээний тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг 2022 оны 12 сарын 23-ны өдөр баталсан. Уг хуулиар “Сэтгэцэд учирсан хор уршиг”-ийг нотлох, үнэлж тогтоохтой холбоотой зохицуулалтуудыг нарийвчлан оруулж өгснөөрөө онцлогтой. 

Монгол Улсын дээд шүүхийн нийт шүүгчийн 2023 оны 7 дугаар сарын 3-ны өдрийн хуралдаанаар “Хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлал”-ыг баталж  бүх шатны шүүхүүдэд хүргүүлэв. 

Шүүх шинжилгээний тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.3-т заасны дагуу сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох талаар зохицуулсан. Тодруулбал, Эрүүгийн хуулийн 14 бүлгийн 85 гэмт хэрэгт сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэргийг тогтоохоор болсон. Тухайлбал:

  • Хүн амь нас хохироох;
  • Хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулах;
  • Гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэх;
  • Ялгаварлан гадуурхах
  • Хулгайлах
  • Дээрэмдэх
  • Залилах
  • Байгаль орчныг бохирдуулах гэх мэт гэмт хэрэг үүнд багтаж байна.

“Хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлал”-д  гэмт хэргийн улмаас хохирогч нас барсан бол түүний гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах, нөхөн төлөх төлбөрийн хэмжээг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 150 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр, эсхүл нас барсан хүний нас, хүн амын дундаж наслалтын зөрүүг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 5 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний мөнгөн дүнгээр үржүүлэн хохирогчид аль ашигтайгаар шүүхээс тогтооно гэж тусгажээ.

Тодруулбал, хүн амын дундаж нас 71 гэж үзэхэд 30 настай залуу амиа алдсан бол тухайн дундаж наснаас нь хасаад 41 жил идэвхтэй амьдрах бололцоотой байсан гэж тооцно. Үүнийг хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээг 5 дахин үржүүлээд 112 сая 750 мянган төгрөгийг ар гэрт нь олгуулах байдлаар хуулийн төсөлд тусгажээ.

Уг заасан хэмжээ нь хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн болон нөхөн төлбөрийн дээд хязгаар буюу 100 хувь болно. Иймд гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан эмгэгийг 5 зэрэглэлд ангилсан шалгуурын дагуу хувьчилж, хор уршгийн нөхөн төлбөрийн мөнгөөр илэрхийлэгдэх дээд хэмжээг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 150 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх төгрөгөөс тооцох үндсэн аргачлалыг баримталсан. Сэтгэцийн хор уршгийн хэмжээ буюу 

  • 1-р зэрэглэл 0-3 хувь
  • 2-р зэрэглэл 4-8 хувь,
  • 3-р зэрэглэл 9-15 хувь,
  • 4-р зэрэглэл 15-30 хувь,
  • 5-р зэрэглэл 31-99 хувь гэж тогтоож, хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 150 дахин нэмэгдүүлсэн дүнгээс нөхөн төлбөрийн хэмжээг хувьчлан тус тус тооцно.

Гэмт хэргийн улмаас хохирогч нас барж бага насны хүүхэд бүтэн өнчин болсон бол дээрх 100 хувийн хэмжээг 2 дахин нэмэгдүүлж тогтоохоор тусгасан байна.


Хуваалцах



Тод тусгал

“Шинэ Монгол” сургуулийг үүсгэн байгуулагч Ж.Галбадрах: Бусдад туслах сайхан сэтгэлээс аз жаргал үүддэгийг санаарай

”Эглийн эгэл их хүмүүн”. Гавьяа шагнал, гашуун нялуун үгсийн аль нь ч энэ хүнд эрхэм биш. Шинэ Монгол сургуулийг үүсгэн байгуулагч, Монгол Улсын Гавьяат багш Ж. Галбадрах захирлыг магтаж эсвэл танилцуулж ярилцлагыг нь эхлүүлбэл ерөөсөө утгагүй... Түүний 60 насны хөдөлмөр маш том ирээдүйг онилж, маш тод жим гаргах атлаа тун чимээгүй өрнөж буйг дуулгаж ярилцлагаа эхлүүлье.

— Б.Батцэцэг   2024 оны 04 сарын 18

Холбоотой

Сэтгэл зүйн хэрэгцээ нь хангагдсан хүүхэд “сэтгэл гутрал”-д өртөх эрсдэл бага, амьдрах чадвар сайтай хүн болдог

 “Сэтгэлийн дархлаа” сэтгэл зүйн ярилцлагын булангаараа энэ удаа хүүхдийн сэтгэл зүйн хэрэгцээ юу болох, түүнийг хэрхэн хангах, сэтгэл зүйн хэрэгцээ нь хангагдаагүй хүүхдэд ямар асуудал бэрхшээл тулгардаг, хүүхдээ өсгөн... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2024 оны 05 сарын 31

СЭМҮТ: Иргэдийг сэтгэл зүйн сорил, оношилгоонд хамруулж зөвлөгөө мэдээлэл өгч байна

Эрүүл мэндийн яам, лавлагаа шатлалын болон нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагууд хамтран “Нийгмийн эрүүл мэндийг дэмжих жил-2024” өдөрлөгийг өнөөдөр Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулж байна.Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2024 оны 05 сарын 22

Санал болгох

Элэг, уушгины хорт хавдрын стереотактик туяа эмчилгээг амжилттай хийж, эх орондоо нэвтрүүллээ

ХСҮТ-ийнхөн тусламж үйлчилгээгээ өргөжүүлэн тэлж, дэлхийн өндөр хөгжилтэй улс орнуудад хэрэглэдэг шинэ дэвшилтэт техник, технологиудыг нэвтрүүлэх, нутагшуулахад ахиц гаргасаар байна.2024 оны 6-р сарын 19-нд ХСҮТ-д “Монгол улсад биеийн... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   өчигдөр

ЭМД-аар үйлчлэх хувийн эмнэлгүүдийн ЖАГСААЛТ

Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газартай гэрээ бүхий хувийн хэвшлийн эрүүл мэндийн байгууллагуудыг танилцуулж байна.  Иргэн та ЭМД-ын шимтгэлээ цаг тухайд нь төлж, даатгалын үр шимээ төрийн болон хувийн хэвшлийн гэрээт бүхий л эмнэлгээр... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   өчигдөр