2022/12/07. Лхагва гараг Дугаар: #2484

СЭТГЭЛИЙН ДАРХЛАА

Та өсвөр насны хүүхэдтэйгээ хамгийн сүүлд хэзээ ярилцсан бэ?

— Ч.Баяржаргал   2021 оны 11 сарын 03

Өсвөр үе, залуучуудын нас баралтын дунд амиа хорлолт тэргүүлэх шалтгаан болж байна. 2020 онд нас барсан 20-24 насны залуучуудын 20.0 хувь нь буюу 5 хүн тутмын 1, 15-19 насныхны 21.0 хувь буюу мөн 5 хүн тутмын 1 нь амиа хорлон нас баржээ. 

Хүүхэд наснаас насанд хүрэгчдийн амьдрал руу шилжиж буй энэхүү шилжилтийн явцад бие махбод, сэтгэл зүй, нийгмийн харилцааны томоохон өөрчлөлтүүд гардаг. Энэ үедээ багахан хэмжээний бэрхшээлийг хэт давуулан үнэлэх, үерхэл нөхөрлөл хайр дурлалын асуудлаас болж амиа хорлох оролдлого хийх, хэн нэгнийг айлгах гэж үр дүнг нь тооцоолоогүй буруу алхам хийх зэрэг олон бодлогогүй үйлдэл гаргах нь олонтаа. 

Ихэнх хүмүүс өөрт нь сэтгэлзүйн асуудал тулгамдаж байгааг мэдэлгүй, улам даамжруулах талтай байдаг. Жижиг гэлтгүй багахан стресс, тулгамдсан асуудал байвал аль болох мэдрэмжээ хуваалцаж, илэрхийлж, ярилцаж байхыг зөвлөж байна.  Ярилцаж хуваалцах нь магадгүй таныг асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй байж болох ч сэтгэл зүйн хувьд тайвшрал болох болно. Удаан хугацаанд хуримтлагдсан сэтгэл зүйн асуудал, стресс нь даамжирсаар илүү их эрсдэл дагуулдаг гэдгийг санаарай. 

Мөн мэдээллийн хэрэгслүүд амиа хорлолтын талаар сенсацлаж, сэдэл өгөхүйц буруу хэлбэрээр мэдээлэл цацаж байгаа нь өсвөр үеийнхэнд амиа хорлох нөлөө үзүүлдэг талаар мэргэжилтнүүд сануулдаг.  

Тухайн хүн амиа егүүтгэх магадлал өндөртэй байгааг ойр тойрных нь хүмүүс хэрхэн анзаарч болох вэ?

Юуны түрүүнд архи, тамхи хэрэглэж байна уу. Ганцаардмал, зожиг болж байна уу гэдгийг анзаарах хэрэгтэй. Эсвэл гэнэт зүгээр байж байгаад өөрийнхөө дуртай эдлэл хэрэгслийг ойр тойрныхоо хүмүүст тараагаад эхлэх гэх мэт шинж тэмдгээр илэрч болно.

Гол нь тухайн хүн, тухайн хүүхэд эрсдэлийг даван туулах чадвар хэр сайн, эсвэл муу вэ гэдгийг анзаардаг байх хэрэгтэй. Ихэнх  тохиолдолд хүмүүс гэнэтийн шийдвэр гаргаж, тухайн агшинд л амиа егүүтгэх шийдвэр гаргадаг талтай. Амиа егүүтгэх оролдлого хийж байгаа хүмүүст өөрийгөө бусдаар ойлгуулах сэтгэл зүйн хэрэгцээ маш ихээр үүссэн байдаг. Тиймээс үүнийг нь ойлгодог хүн л ойр тойронд нь хэрэгтэй байгаа юм. Ингэхийн тулд заавал мэргэжлийн сэтгэл зүйчийн хэрэг байхгүй шүү дээ. 

АШУҮИС-ийн багш, СЭМҮТ-ийн эмч, АУ-ны докторант Р.Энхтүвшинтэй "Амиа егүүтгэл" -ийн талаар хийсэн ярилцлага бүрэн эхээр нь унших линк: http://www.tusgal.mn/r-enkhtuwshin-khuukhdiinkhee-umnuus-shiidwer-gargakh-ni-buruu

"Сэтгэлийн дархлаа нэвтрүүлэг" - Амиа хорлолтын шалтгаан, урьдчилан сэргийлэлт сэдвээр СЭМҮТ-ийн Хүүхэд өсвөр үеийн клиникийн эрхлэгч Л.Цэрэндолгортой ярилцсан ярилцлагыг эндээс үзээрэй. 



Хуваалцах



Тод тусгал

Бригадын генерал Г.Болор: Улс үндэстэн нэг зорилго, нэгдсэн ойлголттой, нэгдмэл цул байж чадвал хөгждөг

Монгол улсын анхны эмэгтэй бригадын генерал Г. Болор "Тод тусгал" ярилцлагын урилгыг хүлээн авав. Нэр төр, хөдөлмөр зүтгэлийн хүндэт эзэнтэй хувь хүний зорилго, улс орны энх тайван, батлан хамгаалах үүрэг хийгээд шаардлагын талаар ярилцлаа. Дэлхийд данстай монгол эмэгтэйн ур ухаан, эрдэм чадвар, холч харааг нэг ярилцлага бүрэн илэрхийлэхгүй ч "эх оронч" байх явдал нь чухам юу вэ гэдгийг товчхон танд ойлгуулах буй заа. Түүний боловсролын түүхийг энд бичих нь хэт уртдах ба Бригадын генерал хэргэм олгож монгол төр түүнийг батламжилсан билээ ...

— Б.Батцэцэг   2022 оны 11 сарын 15

Холбоотой

Д.Эрдэнэбаатар: Монгол эрчүүдийн өнөөг хүртэл уламжлагдсан чанар нь шөрмөслөг, тэсвэр тэвчээртэй, хатуужилтай байдал

Монгол эрэгтэй хүн гэж хэн бэ, сэтгэл зүйн онцлог, эмэгтэйчүүдээс ялгарах шинж чанар нь юу болох талаар “Ариусахуйн ертөнц” сэтгэл заслын эмнэлгийн захирал, Сэтгэл засалч эмч Д.Эрдэнэбаатартай ярилцлаа. Эрэгтэйчүүдийн сэтгэл зүйн... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 11 сарын 04

Нойр муутай олон хоног, сар явснаас даралт ихсэх, ходоодны шарх үүсэх эрсдэл нэмэгддэг

Дэлхийн нийт хүн амын 17 хувь нь нойрны асуудалтай байсан. Харин цар тахал, хөл хорио зэрэг нөхцөл байдлын улмаас сүүлийн 2-3 жилийн хугацаанд нойрны асуудалтай хүмүүсийн хувь 38 болж өсчээ. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 11 сарын 03

Санал болгох

Өрөө бүр дотроо ариун цэврийн өрөө, гал тогоотой шинээр баригдах оюутны дотуур байрыг танилцуулав

Шинэ шийдэл бүхий оюутны дотуур байрын нэг өрөөний төлөвлөлт бүхий загварын байрыг танилцуулав. Өнөөдрийн байдлаар их, дээд сургуулийн 71 оюутны байранд 4772 оюутан амьдардаг. Тодруулбал нийт оюутны 5 хувь нь дотуур байранд амьдарч байна. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 12 сарын 05

Автобусыг 1-р эгнээгээр саадгүй зорчуулахаар 500 гаруй алба хаагчдыг нэмэлтээр ажиллуулж эхэллээ

Нийслэл хотын замын хөдөлгөөний ачаалал нэмэгдэж түгжрэл саатал олон цагаар үргэлжилж буйтай холбогдуулан Энхтайваны өргөн чөлөөнд Офицеруудын ордны аюулгүйн тойргоос 5 шарын автобусны буудал хүртэлх авто замын зорчих хэсгийн нэгдүгээр эгнээ буюу... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 12 сарын 05