2017/12/18. Даваа гараг Дугаар: #669

СЭТГЭЛИЙН ДАРХЛАА

Таны хүүхэд хар тамхинд донтохгүй гэх баталгаа бий юу?

— П.Хангал   2017 оны 09 сарын 21

Хайр илүүдэж бас дутсан хүүхдүүд хар тамхинд толгойгоо мэдүүлэх нь түгээмэл. Та хүүхдээ хэрхэн хайрладаг вэ?  Хайрлаж байгаа нь энэ хэмээн хамаг юмыг нь бэлдэж, өмнүүр нь орж гүйгээд байвал хариуцлага гээч зүйлийн хэлтэрхийгүй болж өснө. Эд мөнгө, үнэтэй сургууль тухтай орчинг бүрдүүлэхийн төлөө зүтгэхээсээ илүү хүүхдийнхээ зүрх сэтгэлд ойр байж, ойлгон хүндэтгэж харьцвал тэд буруу замруу хальтрах магадлал бага, “дархлаатай” болж төлөвшинө. Нийгэм, гэр бүлийн орчин, эцэг эхийн харилцаа, хандлага л хүүхдүүдийг хэн болохыг шийддэг.   

Мансууруулах бодист автсан хүүхдүүдийн олонхи нь сониуч зангаасаа, эсвэл сэтгэлд нь нуугдах ганцаардлаасаа дайжих гэж тайтгарахаар анх хэрэглэсэн байдаг гэнэ. Эрүүгийн цагдаагийн газрын мэдээлснээх хар тамхи, мансууруулах бодистой холбоотой гэмт хэрэгт холбогдогчдын 65 хувийг өөрийгөө ч олоогүй яваа, цэл залуухан 18-24 насныхан эзэлж байна! Сонирхон татаж үзээд хамааралтай болж, хувь заяа нь харанхуйлсан нь дийлэнх байдаг.

Хүүхэд төрөхөөсөө аливаа юмны хамааралтай төрдөггүй нь үнэн. Харин хар тамхинаас нэгэнт хамааралтай болсон бол эцэг эхчүүдээс маш их нулимс, тэнхээ шаардаж байж хүүхдээ салгаж авна. Мансууруулах бодис хэрэглэснээр хараат байдалд орж, донтолт үүсдэг. Донтсон хүмүүс сэтгэл гутралд орж улмаар хяналтаа алдан айдас түгшүүрт автах, дэмийрэх, солиорох эмгэг үүснэ. Өөртөө шүүмжлэлтэй хандах чадвар алдагдаж, зорилго тэмүүлэлгүй залуусын хэлдгээр “зомби” болж хувирна.  Мансуурахын тулд өр тавьж, хулгай залилан хийж, орон гэрээ үгүй хийсэн нь ч олон. Төгсгөл нь аймшигт үхэл! Хэрэглэж эхэлсэн үөэс 7-10 жил, эсвэл 6-8 сар насалсан нь ч байдаг гэдгийг мэргэжлийн эмч нар хэлдэг.

Донтолт бол өвчин. Наркологийн шинжлэх ухаанд олон зуун хүнийг донтох эмгэгээс нь салгасан эмчилгээний олон улсын болон, 2005 оноос эхлэн мөрдөж эхэлсэн Монгол улсын  стандарт нь бий. Эмчилгээнээс татгалзах нь өвчинг хүндрүүлнэ гэсэн үг. Машин аваад өгвөл хүү минь гарчих байх, лам бөөгөөр яваад  засал хийлгээд салах байх гэж хугацаа алдсаар улам бүр хараат байдалд орох үүд хаалгийг нь нээж өгөх нь бий гэдгийг эмч нар учирлаж байна. Шуудхан л мэргэжлийн эмчид хандаж сэтгэл заслын болон эмийн эмчилгээг хийлгэх шаардлагатай. Мэдээж гэм буруугаа ухамсарлан өвчтөн өөрөө эмчлүүлэх, эдгэрэх чин хүсэлтэй байх хамгийн чухал гэнэ. Эмчилгээний хугацаа ч богино биш, ихээхэн тэвчээр шаардана. Гэр бүлийн хүмүүс нь өвчтөнийг шүүмжлэх, хэл амаар доромжлох, гадуурхах зэрэг байдал гаргавал дахилтанд орох эрсдэл ч бий.

 Донтох эмгэг судлалд тухайн хэрэглэгч хараат байдалд орж донтоод зогсохгүй, ойр дотныхон, хайртай хүмүүс нь “давхар хамаарал” хэмээх өвчнөөр өвдөж, сэтгэл зүйн хувьд гуньж гутран, хэвийн бус байдалтай болдог байна. Тийм нөхцөлд орсон гэр бүлийн хүмүүс нь сэтгэл заслын эмчилгээ хийлгэх шаардлага тулгардаг байна.

Таны хүүхэд хэнтэй үерхэж дотносдог вэ, ихэнх цагаа юунд зарцуулж байна, зорилго тэмүүлэл болгодог хобби түүнд бий юу? Та хүүхэддээ тавих анхаарал, түүнийг ойлгох зүрх сэтгэлээ шинэ шатанд гаргахгүй бол хүүхэд залуус хар тамхи борлуулагчдын, хэрэглэгчдийн  урхинд орох эрсдэл өдөр ирэх бүр нэмэгдсээр байна.

Хуваалцах



ТУСГАЙ ЗОЧИН

Судлаач Т.Чимэдцэрэн: Америк хүн тэрбум 200 саяар үнэлэгдэж байхад монгол хүн 10 дахин бага үнэлгээтэй

ХААИС-ийн ЭЗБС-ийн Менежментийн тэнхимийн багш, докторант Т.Чимэдцэрэн урд өмнө нь манайд дорвитой яригдаж байгаагүй монгол хүний үнэлэмжийн чиглэлээр цоо шинэ судалгаа хийжээ. Иргэнээ үнэлдэг, хүн төвтэй бодлого барьдаг хөгжингүй орнуудын жишгээс бид юуг суралцах шаардлагатай, манайд ямар асуудал тулгараад байгаа талаар түүний ярилцлага олон шинэ мэдээллийг өгөх болно.

— П.Хангал   2017 оны 12 сарын 12

Холбоотой

Сэтгэл гэдэг эрхтэн өвдөхөөрөө биеийг өвчлүүлж эхэлдэг

Сэтгэл зүйн шинжлэх ухаанд оношилгоонд суурилсан арга зүйг нэвтрүүлсэн гэдгээрээ Монголдоо анхдагч байгууллага болох Хэрэглээний Сэтгэл Судлалын Хүрээлэнтэй бид ”Сэтгэлийн дархлаа” буландаа хамтран ажиллах болсноо уншигч танд... Дэлгэрэнгүй

— Д.Урангоо   2017 оны 10 сарын 27

Сэтгэл гутрал бол амьдралыг чинь бүхэлд нь булаан авах “хар нохой”

Амьдралд тохиох аливаа бэрхшээл, сорилтын  дунд сэтгэлийн хүчээ алдан, удаан хугацаагаар шаналж зовсоны эцэст сэтгэл гутрал хэмээх өвчнөөр өвдсөн олон хүмүүс учраа олохгүй алхаж яваа. Дэлгэрэнгүй

— Д.Урангоо   2017 оны 10 сарын 15

Санал болгох

“Монголын нууц товчоо” 30 гаруй хэлээр орчуулагдан хэвлэгдээд байна

 “Дэлхийд  түгсэн Монголын нууц товчоон” бүтээл нь монгол түмний оюуны соёлын нандин сурвалж дэлхий дахинд хэрхэн түгсэнийг баримтаар харуулаад зогсохгүй “Монголын нууц товчоон”-ны судалгааг шинэ шатанд гаргах... Дэлгэрэнгүй

— Д.Урангоо   2017 оны 12 сарын 12

Жил бүр 6 сая хүн тамхинаас болж амиа алддаг

Өнөөдөр дэлхий дахинаа хэрэглэж байгаа хүмүүсийнхээ тал хувийг үхэлд хүргэдэг. Одоогийн байдлаар дэлхий дээр нэг тэрбум гаруй хүн тамхи татаж байгаа бөгөөд жил болгон 6 сая гаруй хүнийг үхэлд хүргэж байна. Дэлгэрэнгүй

— Ж.Гантулга   2017 оны 11 сарын 24


Тусгалын Технологи болон дизайны түнш: Batu Digital