2021/10/16. Бямба гараг Дугаар: #2067

НОГООН ХУУДАС

Сонордуулга: Дэлхий аюулын дохиогоо хэдийн асаажээ

— Б.Батцэцэг   2021 оны 10 сарын 13

Дэлхийн хүн амын 50 гаруй хувь нь хот суурин газарт амьдардаг. 2050 он гэхэд энэ хувь 68 болж өсөх тооцоолол гарчээ. Энэ нь хотын хүн ам одоогийнхоос хоёр дахин нэмэгдэнэ гэсэн үг. Хотжилт нь эдийн засаг, технологийн төвлөрөлтийг үүсгэх, олон хүний амь амжиргааг залгуулах зэрэг тал бүрийн ач холбогдолтой боловч тэр хэрээр хүлэмжийн хийн ялгаруулалт ихэсч, байгалийн нөөц баялгийн зарцуулалт нэмэгддэг. Өөрөөр хэлбэл хотжилтыг дагаад байгалийн нөөц ч шавхагддаг.

Хотжилтоос болж 1992-2000 оны хооронд гэхэд дэлхийн амьтан ургамлын амьдрах орчин, газар нутаг 15 хувиар багасч хумигджээ.  

Гэвч хотжилт, хөгжлийн хурдыг зогсоох аргагүй. Харин амьдарч буй хотдоо ногоон байгууламж бий болгох боломжтойг хэлэх гэсэн юм. Хүрээлэн буй орчноо хамгаалан, нөхөн сэргээнэ гэдэг нь зүгээр нэг ёс суртахууны хариуцлага бус бодит үр дүнтэй алхам хийх явдал билээ.

Хэдийгээр хот газрын эзэлж буй талбай нь бага мэт боловч байгальд үзүүлэх нөлөөлөл нь асар их бөгөөд байгалийн олон янз байдлыг доройтуулан мөхөлд хүргэсээр байна.  Хамгийн тод жишээ нь хуурайшилт, ой хээрийн түймэр, түүнээс улбаатай цөлжилт.

Сүүлийн жилүүдэд томоохон хэмжээний газар нутаг, улс үндэстэн дамнасан түймрийн хор хөнөөл нь дэлхий дахинд дулаарал явагдах, цаг уурын өөрчлөлт бий болох аюулыг авчирч байна. 

Дэлхий аюулын дохиогоо хэдийн асаасан. Манай улсад гэхэд жилд 100 мянга гаруй га талбай түймэрт өртөн шатаж байгаа судалгаа гарсан. Гэтэл нийт газар нутгийн маань 8 хувь нь л ой модтой.  

Ой модыг сүйтгэдэг шалтгаануудаас хамгийн аюултай нь түймэр

Түймрийн дараах хор хөнөөл нь хэдэн арван жилдээ ч дуусахгүй үргэжилсээр байдаг. Түймрийг хэн гаргаад байна гэвэл маргаангүй хүмүүс.  Амьтад гал асаадаггүй. Гэхдээ аюул эрсдэлийн эсрэг та бидний хийж чадах хамгийн энгийн алхам бол амьдран буй орчиндоо хог тарихгүй байх, түймрийн аюулаас сэргийлж асаасан галдаа эзэн болж бүрэн унтраах, мод тарих, ногоон байгууламжаа нэмэгдүүлэх явдал юм. Ирээдүйд эрүүл орчинд аюулгүй амьдрах эсэх нь таны өнөөдөр хийх нэг зөв үйлдлээс шалтгаална.

Энэ ч утгаар Нийслэлийн Байгаль орчны газар, Нийслэлийн онцгой байдлын газар, Экологийн цагдаагийн алба хамтран “АЛДВАЛ ГАЛДАНА” ой хээрийн түймрээс сэргийлэх, байгаль орчноо хамгаалах сарын аяныг хамгийн их хүн ам төвлөрсөн нийслэлийн хэмжээнд өрнүүлээд байгаа юм. Аяны гол зорилго нь түймрийн хор хөнөөл хэчнээн их болох, түймэр гаргахаас урьдчилан сэргийлэх, ой модоо хамгаалахад чиглэж буй.

Хотын бүсэд байдаг мод, ургамлууд нь цаг уурын хэт халалтаас сэргийлж, хоол хүнс, цэвэр ус, агаараар хүмүүс биднийг тэтгэж, ач тусаа өгдөг билээ. Одоо байгаа ой модоо хамгаалах, нэмж ногоон байгууламж бий болгох, ой модоо хамгаалахын ач холбогдолдыг ухамсарлан таниулахад тус аян ихээхэн эерэг нөлөө үзүүлж байгааг энд онцлон хэлэх нь зүйтэй.

Цэвэр агаар, цэнгэг ус, үржил шимт хөрс, олон төрлийн ургамал нь та бидний эрүүл, аюулгүй амьдрахад амин чухал хэрэгтэй билээ. Үүгээр ч зогсохгүй цаг уурын өөрчлөлтийг тогтоон барьж, хүлэмжийн хийг өөртөө шингээн, хур тунадасны унах давтамжийг хүртэл тогтмолжуулахад эерэг нөлөө үзүүлдэг. Ийм эрүүл байгалийг хадгалж хамгаалах нь л үр хойчдоо үлдээх хамгийн том өв юм. Тиймээс ой мод түүний дотрох амьтан ургамлыг хамгаалахын тулд гал түймрийн эрсдэлээс урьдчилан сэргийлж, ойд аялахдаа аль болох гал асаахгүй байх, хог хаяж орхихгүй байх, асаасан галаа бүрэн унтраахыг дахин дахин сэрэмжлүүлж байна. Намрын хуурайшилтын үе хараахан дуусаагүй байгаа учир алхам бүрдээ анхаарал болгоомжтой байцгаая. Бусад хүмүүст мөн шаардлага тавидаг байгаарай. 

Хуваалцах



Тод тусгал

Холбоотой

Түймэр нь цаг уурын өөрчлөлтийг хоёр дахин нэмэгдүүлдэг

Манай улс 18.6 сая га ойн сантай. Нийт газар нутгийн 8 хүрэхгүй хувийг ой мод эзэлдэг гэсэн үг юм. Гэвч жил бүр хэдэн зуун мянган га талбай түймэрт өртөж байна.Энэ оны урьдчилсан байдлаар гэхэд Булган, Дорнод, Сэлэнгэ, Сүхбаатар, Хэнтий, Ховд,... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2021 оны 10 сарын 05

Нийслэлийн ой нь түймэрт өртөх “АЮУЛТАЙ” ангилалд ордог

Монгол улсын нийт газар нутгийн 8 хүрэхгүй хувьд ой мод байдаг. Энэ хувь хэмжээ жил ирэх тусам багассаар байна. Ой мод устаж үгүй болж буйн шалтгааны 90 гаруй хувь нь хүний буруутай үйл ажиллагаа гээд бодохоор үнэхээр харамсалтай. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2021 оны 09 сарын 24

Санал болгох

Таримал ургамлын үр, сортын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг эцэслэн баталлаа

Улсын Их Хурлын чуулганы 2021 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар Таримал ургамлын үр, сортын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг хэлэлцэж эцэслэн батлахаар шийдвэрлэлээ.Таримал ургамлын үр, сортын тухай хуулийн шинэчилсэн... Дэлгэрэнгүй

— Б.Батцэцэг   15 цагийн өмнө

“ICE TECH эсвэл АМЬДРАЛЫН ӨНГӨ” нэртэй зураасан зургийн сонирхолтой үзэсгэлэн дэлгэгдлээ

Өчигдөрхөн Дүрслэх Урлагийн Академийн "Хүндэт профессор" цол хүртсэн МУСГЗ, зураач Д.Гунгаа багш болон Болгар улсын Үндэсний урлагийн академийн төгсөгч, зураач Г.Болдбаяр нар хамтран “ICE TECH эсвэл АМЬДРАЛЫН ӨНГӨ”... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   16 цагийн өмнө