2022/10/06. Пүрэв гараг Дугаар: #2422

СЭТГЭЛИЙН ДАРХЛАА

15-19 насны залуусын нас баралтын тэргүүлэх шалтгааны нэг нь амиа хорлолт болж байна

— Ч. Баяржаргал   2021 оны 11 сарын 23

"Ковид-19" цар тахлын нөхцөл байдал нь хүүхэд залуусын  сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудалд илүүтэй анхаарал хандуулахыг сануулж байна. Гэхдээ асар том мөсөн уулын зөвхөн орой нь харагдаж байдгийн адилаар бидний олон жилийн турш үл хайхарч ирсэн сэтгэцийн эрүүл мэнд хэмээх цогц асуудлын өнгөц хэсгийг цар тахал ил гарган харуулж байж болох юм.

Цар тахал эхэлснээс хойш гурав дахь жилийнхээ нүүрийг үзэж буй энэ үед хүмүүсийн амьдралын хэмнэл, боловсрол, амралт чөлөөт цаг гээд бүх зүйл орвонгоороо өөрчлөгдөж, зарим хүний хувьд орлого, амь зуулга нь тасалдаж, эрүүл мэнд нь доройтож, олон хүүхэд залуус ирээдүйдээ итгэх нь алдарч түгшүүр, цөхрөлөөр сэтгэл нь дүүрч байна.

Цар тахлаас ч өмнө олон хүүхэд, өсвөр үеийнхэн сэтгэлзүйн стресс, сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлуудын улмаас шаналж байсан. 

15-24 насны 5 залуу тутмын нэг нь байнга сэтгэл гутралд ордог, бүх юм утгагүй санагддаг хэмээн дурдсан байна.

Цар тахлаас бидэнд өгсөн нэгэн том сургамж бол хүүхэд, өсвөр үеийнхний сэтгэцийн эрүүл мэндэд тэдний амьдарч буй орчин, нөхцөл байдал, тэр дундаа эцэг эхийн нөлөө, хүүхэдтэйгээ хэр дотно харилцаж, хамтдаа тоглож, суралцаж, хүүхдийнхээ хөгжилд анхаарч байгаа нь нэн чухал гэдгийг харуулж, мэдрүүлж байна.

15-19 насны залуусын нас баралтын тэргүүлэх шалтгааны нэг нь  амиа хорлолт болж байна. Жил бүр 10-19 насны 46,000 орчим хүүхэд залуус амиа егүүтгэж байгаа  нь минут тутамд 11 хүн нас барж байна гэсэн үг. 

Судалгаанаас үзвэл, хүүхэд залуусын ихэнх нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудлыг ганцаараа бие даан шийдэхээс илүү бусадтай сэтгэл санаагаа хуваалцаж, дэмжлэг авах замаар шийдвэрлэх нь зүйтэй хэмээн үзэж байна. 

Бие махбодын эрүүл мэндийн нэгэн адил сэтгэцийн эрүүл мэнд нь нэн чухал болохыг бид төдийлөн олж харж чаддаггүй. Энэ нь бидний ойлголт, хандлагатай холбоотой. Хүн төрөлхтөн бие физиологийнхоо олон өөрчлөлт, эмгэг, өвчлөлд хэт төвлөрч чухалчлахын зэрэгцээ сэтгэцийн эрүүл мэнд нь бид бүгдийн амьдралд хэзээ нэгэн цагт, ямар нэгэн байдлаар тулгардаг байнгын зүйл гэдгийг  ойлгох хэрэгтэй. Бид амьдралдаа сэтгэл хангалуун байх үе байдаг ч, зарим үед сэтгэл хямрах үе байдаг. Харин зарим тохиолдолд энэ хямрал удаан үргэлжилж, сэтгэцийн эмгэг болж эрхтэн системийг илүүтэй өвчлүүлдэг гэдгийг ойлгох цаг болжээ.  

Эх сурвалж: НҮБ-ын Хүүхдийн Сан болон Галлуп судалгааны байгууллагын хамтарсан тайлан 2021

Хуваалцах



Тод тусгал

Холбоотой

5-19 насны 2 хүүхэд тутмын нэг нь гар утас, компьютер, дэлгэцийн тоглоом тогтмол тоглож байна

2020-2021 оны (ОҮБТС+)-аас 5-19 настай хүүхдүүдийн 49.8 хувь буюу 2 хүүхэд тутмын 1 нь гар утас, компьютер болон дэлгэцийн тоглоом тогтмол тоглодог гэсэн үр дүн гарчээ.Дэлгэцийн тоглоом тогтмол тоглодог хүүхдүүдийг насны бүлгээр ангилж... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 09 сарын 21

Шүдний эмч, эмнэлэгт очих тухай төсөөлөхөд л дотор арзасхийх буюу "дентофоби"

Шүдний эмчид үзүүлэхээс айж, түгшдэг үү? Шүдний эмнэлгээс эмээх, айх айдсыг өөрөөр Dental phonia буюу дентофоби гэдэг аж.Зарим хүн энэхүү фобиноосоо болоод шүдээ эмчлүүлэхийн оронд шууд л өвчин намдаадаг тариа хийгээд л суга татчих гэж... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 09 сарын 20

Санал болгох

Алимны цууг өдөрт 2 халбаганаас илүү хэмжээгээр хэрэглэхгүй байхыг зөвлөжээ

Алимны цуу өөх сайн хайлуулж, хорт бохирдлыг хөөнө гэх мэдээлэл нь бүрэн бус юм. Японы Биошинжлэх ухаан, биотехнологи, биохимийн сэтгүүлд нийтлүүлсэн судалгааны ажилд дараах үр дүнд хүрсэн тухай бичжээ. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2 цагийн өмнө

Намрын улиралд сонгино, архи хэрэглэхийг цээрлэнэ

Жилийн дөрвөн улиралтай манай орны хувьд цаг улиралтайгаа уялдуулан идээ ундаагаа сонгох, явдал мөрөө зохицуулах нь эрүүл мэндэд зайлшгүй чухал юм.Анагаах ухааны сурвалж бичигт “Амттай шимтэй идэш уушинд хэтэрхий шунахайран цээрлэлийг... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   3 цагийн өмнө