2022/10/06. Пүрэв гараг Дугаар: #2422

СЭТГЭЛИЙН ДАРХЛАА

10-19 насныхны сэтгэцийн эмгэг, өөрчлөлтийн 40 хувийг сэтгэл түгшилт, сэтгэл гутрал эзэлж байна

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 09 сарын 14

Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний чуулган /2022.09.14/ болж өнгөрлөө.  "Хүүхэд, өсвөр насныхны сэтгэцийн эрүүл мэндэд тулгамдаж буй асуудлууд, шийдвэрлэх арга зам" сэдвээр БШУЯ-ны Ерөнхий боловсролын бодлогын удирдлага, зохицуулалт хариуцсан шинжээч Б.Дуламсүрэнгийн тавьсан илтгэлээс хүргэж байна. 

Дэлхий дахинд сэтгэцийн эмгэг, сэтгэл зүйн асуудал, өөрчлөлт нь хүүхэд залуусийн хувьд өөрийн эрүүл мэнд, боловсролдоо анхаарах, нөөц боломжоо бүрэн дүүрэн ашиглаж хөгжихөд саад учруулж байна. 

ДЭМБ-ын тодорхойлсноор 10-19 насны өсвөр үеийнхний 13 гаруй хувь нь сэтгэцийн эмгэгтэй хэмээн оношлогдсон байх бөгөөд үүнээс сэтгэл түгшилт, сэтгэл гутрал 40 орчим хувийг эзэлж байна. Энэ нь 15-19 насны 86 сая, 10-14 насны 80 сая өсвөр үеийнхэн, 10-19 насны 89 сая хөвгүүд, 77 сая охид сэтгэцийн эмгэгтэй амьдарч буйг харуулж байна. 

Түүнчлэн өөр нэг судалгааны дүнг энд дурдах хэрэгтэй. Монгол улсад 2018 онд амиа хорлох тохиолдлын тоо 100 мянган хүн амд 18.6 гэж мэдээлсэн. Өөрийн орны судлаачдын судалгаанаас үзэхэд, 13-17 насны 4 хүүхэд тутмын нэг нь амиа хорлох бодол, 10 хүүхэд тутмын нэг нь амиа хорлох оролдлого хийж үзсэн талаар ДЭМБ-ын 2022 оны мэдээнд дурдсан байна. Энэ нь хүүхэд, өвсөр насныхны дунд амиа хорлох эрсдэл өндөр байгааг илтгэж байна. 

Иймд Монгол улсын хүүхдийн эрхийн тухай, Хүүхэд хамгааллын тухай, Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулиудын холбогдох заалтыг хэрэгжүүлэх хүрээнд боловсролын салбар дахь хүүхэд хамгааллын бодлого, сургуулийн орчинд хүүхдийг болзошгүй эрсдэлд өртөхөөс урьдчилан сэргийлэхэд шаардагдах эрх зүйн орчинг бүрдүүлэн ажиллаж байгаа юм. 

Тодруулбал, Нийгмийн хэрэгцээ, орон нутаг, сургуулийн онцлог, суралцагчдад тулгамдаж буй асуудалд суурилсан ЕБС-д хэрэгжүүлэх эрүүл мэндийн сургалтын хөтөлбөрийг боловсруулж, 2018-2019 оны хичээлийн жилээс эхлэн эрүүл мэндийн хичээлийг бие даасан хичээлээр 4-12 дугаар ангид судалж байгаа бөгөөд сэтгэцийн эрүүл мэнд, хорт зуршил, мансууруулах бодисоос сэргийлэх агуулгыг бие даасан бүлэг болгон оруулсан. 

БШУЯ-аас 2020 онд "Хүүхдийн нийгэм сэтгэл зүйн асуудал, эрсдэлийг илрүүлэх" судалгаа хийхэд, суралцагчдын талаас илүү хувь /56.2%/ нь дасан зохицох чадвар сул, улирахаас айх, санаа зовинох нь нийтлэг буюу 53-69 хувьтай байна. Мөн суралцагчдын 67.8 хувь нь ганцаардаж, амьд харилцаа дутагдсан байна.  Стресс бухимдал 6-13 насны суралцагчдад хэвийн үзүүлэлтээс өндөр,  3 сурагч тутмын 1 нь гэр бүлийн харилцаанд асуудал байна гэж үзжээ. 

Иймээс хүүхдийнхээ сэтгэцийн эрүүл мэндийг  хамгаалахад эцэг эх, асран хамгаалагчдийн  хайр халамж маш чухал гэдгийг онцлов. Мөн сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг чанартай, хүртээмжтэй хүргэхэд салбар дундын хамтын ажиллагаа чухал болохыг тодотголоо.

Хуваалцах



Тод тусгал

Холбоотой

5-19 насны 2 хүүхэд тутмын нэг нь гар утас, компьютер, дэлгэцийн тоглоом тогтмол тоглож байна

2020-2021 оны (ОҮБТС+)-аас 5-19 настай хүүхдүүдийн 49.8 хувь буюу 2 хүүхэд тутмын 1 нь гар утас, компьютер болон дэлгэцийн тоглоом тогтмол тоглодог гэсэн үр дүн гарчээ.Дэлгэцийн тоглоом тогтмол тоглодог хүүхдүүдийг насны бүлгээр ангилж... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 09 сарын 21

Шүдний эмч, эмнэлэгт очих тухай төсөөлөхөд л дотор арзасхийх буюу "дентофоби"

Шүдний эмчид үзүүлэхээс айж, түгшдэг үү? Шүдний эмнэлгээс эмээх, айх айдсыг өөрөөр Dental phonia буюу дентофоби гэдэг аж.Зарим хүн энэхүү фобиноосоо болоод шүдээ эмчлүүлэхийн оронд шууд л өвчин намдаадаг тариа хийгээд л суга татчих гэж... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2022 оны 09 сарын 20

Санал болгох

Алимны цууг өдөрт 2 халбаганаас илүү хэмжээгээр хэрэглэхгүй байхыг зөвлөжээ

Алимны цуу өөх сайн хайлуулж, хорт бохирдлыг хөөнө гэх мэдээлэл нь бүрэн бус юм. Японы Биошинжлэх ухаан, биотехнологи, биохимийн сэтгүүлд нийтлүүлсэн судалгааны ажилд дараах үр дүнд хүрсэн тухай бичжээ. Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   1 цагийн өмнө

Намрын улиралд сонгино, архи хэрэглэхийг цээрлэнэ

Жилийн дөрвөн улиралтай манай орны хувьд цаг улиралтайгаа уялдуулан идээ ундаагаа сонгох, явдал мөрөө зохицуулах нь эрүүл мэндэд зайлшгүй чухал юм.Анагаах ухааны сурвалж бичигт “Амттай шимтэй идэш уушинд хэтэрхий шунахайран цээрлэлийг... Дэлгэрэнгүй

— Ч.Баяржаргал   2 цагийн өмнө